بورس در آغاز زمستان؛ تقابل عرضه و تقاضا در قلههای تاریخی
بررسی وضعیت بازار سرمایه در قلههای تاریخی شاخص؛ از اثر بودجه و متغیرهای سیاسی تا مقایسه رفتار بازارهای داخلی و جهانی در آغاز زمستان
بازار سرمایه در نخستین روزهای کاری زمستان، یکی از روزهای نسبتاً چالشبرانگیز خود را تجربه کرد؛ هرچند این چالش بههیچوجه بزرگ یا نگرانکننده نبود. در این روز، هم تقاضا در سطح قابل قبولی قرار داشت و هم عرضهها کم نبودند. نتیجه این تقابل، ثبت ارزش معاملات بالای ۱۹ هزار میلیارد تومان بود؛ عددی که مدتها در تاریخ معاملات بورس ایران مشاهده نشده بود.
برای تحلیل مسیر پیشروی بازار، ابتدا باید جایگاه فعلی بورس را بهدرستی بشناسیم.
بازار در چه نقطهای ایستاده است؟
فتح قله جدید شاخص کل
شاخص کل بورس موفق شد به محدوده ۳ میلیون و ۹۰ هزار واحد دست پیدا کند و قلهای جدید را فتح کند. این موضوع بهتنهایی میتواند یکی از دلایل اصلی افزایش عرضهها در روزهای اخیر باشد.
از منظر تحلیل تکنیکال، محدودههای حوالی ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار واحد بهعنوان سطوح مقاومتی شناخته میشوند. طبیعی است که در چنین سطوحی، بخشی از فعالان بازار اقدام به شناسایی سود کنند؛ بهویژه با توجه به رالی قدرتمندی که شاخص از محدوده ۳ میلیون واحد آغاز کرده است.
اصلاحهای مقطعی و دستبهدست شدن سهام در این نقاط، نهتنها نگرانکننده نیستند، بلکه بخشی از ذات بازار سرمایه محسوب میشوند.
🏛️ بودجه، سیاستگذاری و افزایش احتیاط بازار
یکی دیگر از عوامل مؤثر بر افزایش عرضهها، نزدیک شدن به زمان بررسی لایحه بودجه در مجلس است. طبق اظهارات وزیر اقتصاد، بودجه پیشرو با کسری نزدیک به صفر تنظیم شده است؛ موضوعی که میتواند آن را به بودجهای چالشبرانگیز برای مجلس تبدیل کند.تمرکز دولت بر:افزایش درآمدهای مالیاتیکاهش یارانههاکنترل مخارجو تعدیل بودجه برخی دستگاههاباعث شده بازار سرمایه در انتظار دریافت دادههای شفافتری از ساختار نهایی بودجه باشد. همین فضای انتظاری، بهصورت موقت بر رفتار معاملهگران اثر گذاشته است.
🧾 عرضههای اولیه و خروج مقطعی نقدینگی
در هفتههای اخیر، تعداد بالای عرضههای اولیه باعث شده بخشی از نقدینگی بازار به این سمت هدایت شود. تجربه نشان میدهد که پس از هر عرضه اولیه، منابع قابل توجهی (گاهی روزانه صدها میلیارد تومان) در صفهای خرید باقی میمانند و این موضوع میتواند فشار فروش کوتاهمدت در بازار سهام ایجاد کند؛ بهویژه از سوی سرمایهگذاران خرد.
🥈 صندوقهای نقره؛ ابزار جدید جذب نقدینگی
برای نخستین بار، پذیرهنویسی صندوقهای مبتنی بر نقره از جمله فیروزه، سیلور و سیمین نقره آبی در بازار سرمایه انجام شد. این صندوقها نیز بخشی از منابع بازار را به خود اختصاص دادند.
نقره در ماههای اخیر، چه در بازار جهانی و چه در گواهی سپرده بورس کالا، رشد قابل توجهی را تجربه کرده و حتی در مقاطعی عملکردی بهتر از طلا داشته است. همین موضوع، جذابیت این ابزارها را برای سرمایهگذاران افزایش داده است.
💵 دلار، طلا و اثر متغیرهای سیاسی
در روزهای اخیر، بحث پرسش و پاسخ مجلس از رئیس کل بانک مرکزی، همراه با برخی تحولات سیاسی و بینالمللی، احتمال اصلاح کوتاهمدت نرخ دلار را در ذهن بازار تقویت کرده است. هرچند این اصلاح، در صورت وقوع، احتمالاً محدود خواهد بود.
در مقابل، طلا همچنان در سطوح بالای قیمتی معامله میشود و این نشان میدهد بازارهای جهانی و داخلی همچنان نسبت به آینده سیاسی و اقتصادی جهان با احتیاط رفتار میکنند. صندوقهای طلا نیز با ورود خریداران قدرتمند، این سیگنال را تأیید کردهاند.
🏭 چرخش سیاستهای دولت به نفع صنایع بورسی
یکی از مهمترین تحولات ماههای اخیر، تغییر رویکرد دولت به نفع صنایع بزرگ و صادراتمحور است؛ موضوعی که پس از سالها، نشانههای عملی آن در حال مشاهده است. از جمله:
تخفیف خوراک پالایشگاهها
حذف محدودیتهای صادراتی برخی محصولات
امکان عرضه آزاد محصولات پالایشی در بورس
گمانهزنی درباره اصلاح فرمول نرخ خوراک پتروشیمیها
این سیاستها میتوانند اثر بسیار معناداری بر سودآوری شرکتهای پالایشی و پتروشیمی داشته باشند و حتی با یک تغییر کوچک در مقررات، سود و زیان شرکتها را دگرگون کنند.
گزارشها و چشمانداز سودآوری شرکتها
انتظار میرود اثر این سیاستها بهتدریج در:
گزارشهای ماهانه
صورتهای مالی ۹ ماهه
و گزارشهای سالانه
نمایان شود. همچنین افزایش نرخ معاملات در بورس کالا، انتقال بخشی از معاملات به تالار دوم و رسیدن قیمتها به سطوح بالاتر، همگی نشانههایی از اصلاح تدریجی نرخ ارز و حرکت به سمت تکنرخی شدن هستند؛ موضوعی که برای صنایع صادراتمحور اهمیت بسیار بالایی دارد.
🧩 پیشنهاد چینش بهینه پرتفوی در شرایط فعلی
با در نظر گرفتن مجموعه شرایط اقتصادی، سیاسی و بورسی، چینش بهینه پرتفوی میتواند به شکل زیر باشد:
حدود ۳۰٪ طلا و نقره (از طریق صندوقها)
۱۰ تا ۱۵٪ صندوقهای کالایی غیرطلا مانند زعفران
حدود ۵۰٪ بازار سهام با تمرکز بر:
صنایع صادراتمحور
پالایشیها و پتروشیمیها
سیمانیها
و بانکها به دلیل نقدشوندگی بالا و چشمانداز مناسب گزارشها
زعفران بهعنوان یک کالای صادراتی لوکس، با توجه به کاهش سطح زیر کشت و شرایط اقلیمی، میتواند در سال آینده رشد قیمتی مناسبی را تجربه کند و نقش پوشش ریسک ارزی را نیز ایفا نماید.
